Bir analiz aracı size saniyeler içinde bir puan ve uzun bir liste verir. Listeyi okumayı bilmeyen için o puan bir karne, bilen için bir iş planıdır.
Aşağıdaki başlıklar ikinci gruba geçmeniz için yazıldı. Her biri, sonuç ekranında karşılaştığınız bir soruya cevap veriyor. Sırayla okumanız gerekmez; konu başlıklarından ilgilendiğinize atlayabilirsiniz.
SEO analizi nedir?
SEO analizi, bir web sitesinin arama motorlarında bulunmasını, anlaşılmasını ve seçilmesini engelleyen teknik, içerik ve yapı sorunlarını ölçen incelemedir. Çıktısı bir puan ve önem sırasına dizilmiş bir iş listesidir.
Analiz iki biçimde yapılır. Otomatik araç sayfayı belirli kurallara göre saniyeler içinde ölçer; bir uzman ise aynı bulguları sitenin hedefleri, rakipleri ve verileriyle birlikte yorumlar. Bu sayfadaki araç birinci türdendir: tek bir adresi 60 kontrolle ölçer ve her bulgunun nedenini yazar.
SEO analizi ne işe yarar, kimin işine yarar?
İlk işi görünmeyeni görünür kılmaktır. Bir sayfanın yanlışlıkla indekse kapatılması, başlığının boş kalması ya da metnin yalnız JavaScript ile gelmesi ziyaretçinin fark edeceği şeyler değildir; arama motoru ise bunları ilk bakışta görür.
İkinci işi sıralamaktır. Aynı anda yirmi uyarıyla karşılaşan biri çoğu zaman en kolayından başlar; analiz ise önce görünürlüğü engelleyen maddeyi, sonra herkesi etkileyen temel alanı, en son iyileştirmeleri gösterir. Üçüncü işi ölçmektir: düzeltmeden önceki ve sonraki puan, yapılan işin karşılığını sayıyla gösterir.
Kimin işine yaradığı sorusunun cevabı geniş:
- Siteyi yeni yayına alan işletme sahibi yayından önce temel ayarları kontrol eder.
- Yenileme ya da taşıma yapan ekip yeni sürümde kaybolan bir ayarı yakalar.
- Trafiği açıklanamadan düşen site görünürlüğü engelleyen bir maddeyi arar.
- Rakibini merak eden pazarlama sorumlusu iki sayfanın temelini yan yana koyar.
Hepsinin ortak noktası, bir uzmana gitmeden önce durumu sayıyla görmek istemeleridir. Analiz bu ilk bakışı saniyeler içinde verir.
SEO analizinin katmanları: teknik, sayfa içi, site dışı ve rakip
SEO analizi tek bir kontrol listesi değil, birbirinin üstüne kurulan katmanlardır. Hangi katmanın ölçüldüğünü, hangisinin dışarıda kaldığını bilmek sonucu doğru okumanın ilk şartıdır.
| Katman | Neye bakar? | Bu araçta |
|---|---|---|
| Teknik SEO | Taranabilirlik, indeksleme izni, robots.txt, site haritası, yönlendirme, HTTPS, yanıt süresi | Var, tek sayfa ölçeğinde |
| Sayfa içi SEO | Başlık, meta açıklama, H1 ve başlık sırası, canonical, metin uzunluğu, görsel alt metni | Var |
| Yapılandırılmış veri | JSON-LD şeması, Open Graph, kırıntı yolu | Var |
| Yapay zekâ görünürlüğü | Bot erişimi, sunucudan gelen içerik, alıntılanabilir bloklar | Var |
| Site dışı SEO | Siteye verilen bağlantılar, marka anılmaları | Yok; bağlantı verisi gerekir |
| Rakip analizi | Aynı aramada üstte çıkan sayfalarla karşılaştırma | Rakibin adresi ayrıca taranarak |
| Site geneli | Bütün sayfalar, yinelenen içerik, kırık bağlantılar | Yok; tek adres taranır |
Tablo aracın sınırını da gösteriyor. Sayfanın kendi kodundan okunabilen her şey ölçülür, sitenin dışında duran veri ölçülmez: bağlantı profili için bir bağlantı veritabanı, site geneli için bütün sayfaları gezen bir tarayıcı gerekir. Teknik katmanın ayrıntısını teknik SEO yazısında anlattım.
Denetimi adım adım kendiniz yürütmek isterseniz SEO denetiminin adımlarını ayrı bir yazıda topladım.
SEO puanı nasıl hesaplanır, nasıl okunur?
Genel puan, 9 başlığın puanlarının sabit ağırlıklarla birleştirilmesiyle hesaplanır; her başlığın puanı ise o başlıkta ölçülebilen kontrollerin kaçından geçtiğinizin oranıdır.
Ölçülemeyen kontrol cezalandırılmaz. Tek dilli bir sitede hreflang aramak anlamsız olduğu için uluslararası başlığı hesaptan çıkar ve payı diğer başlıklara dağıtılır. Kritik, önemli ve bilgi etiketleri ise düzeltme sırasını belirler; puana etkileri yoktur.
| Harf | Puan | Anlamı |
|---|---|---|
| A | 90–100 | Çok iyi: Temel sinyallerin neredeyse tamamı yerinde. |
| B | 75–89 | İyi: Yapı sağlam; birkaç önemli madde puanı aşağı çekiyor. |
| C | 60–74 | Orta: Görünürlüğü sınırlayan önemli eksikler var. |
| D | 40–59 | Zayıf: Birden fazla başlıkta öncelikli iş var. |
| E | 0–39 | Kritik: Temel sorunlar bulunmayı ciddi biçimde zorlaştırıyor. |
Puanı bir ölçüm olarak okuyun. 74 alan bir sayfa ile 76 alan sayfa arasındaki fark, harf değişse de küçüktür. Asıl bilgi, puanı aşağı çeken maddelerde ve her başlığın özetinde yazan, o başlık kapanınca genel puana eklenecek değerdedir.
Aynı sitenin iki sayfası farklı puan alabilir.
Ana sayfa şema ve kurum bilgisiyle yüksek, ürün sayfası ise ince metin ve alt metni eksik görsellerle düşük çıkabilir. Bu yüzden sitenin durumunu, en çok ziyaret alan iki üç sayfanın sonucunu yan yana koyarak değerlendirin.
SEO puanı sıralamayı etkiler mi?
Doğrudan etkilemez. Google bir sitenin analiz araçlarından aldığı puana bakmaz; hiçbir aracın puanı sıralama sinyali sayılmaz.
Puanın değeri dolaylıdır. Aracın ölçtüğü maddeler sıralamanın önkoşullarıdır: sayfa taranabiliyor mu, ne anlattığı anlaşılıyor mu, önünde teknik bir engel var mı. Bu önkoşullar eksikse en iyi içerik bile hak ettiği yere çıkamaz; tamamsa sıralamayı içeriğin aramaya ne kadar iyi cevap verdiği ve sitenin otoritesi belirler. 100 almak da ilk sırayı getirmez, temel sağlıklıysa kalan emek içerik ve bağlantı işinde daha çok karşılık verir.
Ücretsiz SEO analizi ne kadar güvenilir, neyi ölçmez?
Ölçtüğü şeyde güvenilirdir, ölçmediği şeyde sessizdir. Araç sayfayı bir kez çeker ve HTML’i okur; başlığın uzunluğu, şemanın geçerliliği ya da robots.txt kuralı gibi kodda duran bir bilgiyi doğrudan ölçer. Ölçemediği bir maddeden puan vermez, puan da kırmaz.
Bu aracın ölçmedikleri:
- Sayfanın JavaScript çalıştıktan sonraki hâli: Google sayfayı ayrıca çalıştırır, araç çalıştırmaz.
- Gerçek kullanıcıların hız verisi: sunucu yanıt süresi ölçülür; Core Web Vitals (LCP, INP, CLS) ölçülmez.
- Bağlantı profili: sitenize verilen bağlantılar ve marka anılmaları.
- Sitenin geri kalanı: yalnız yazdığınız adres taranır.
- İndeks durumu ve arama verisi: hangi sayfanın indekste olduğu, hangi aramadan kaç tıklama geldiği.
Bu sınırlar aracın dürüstlüğüdür. Her şeyi ölçüyormuş gibi görünen bir skor, neyin ölçülmediğini söyleyen bir sonuçtan daha az işe yarar. Eksik kalan veriyi Google’ın ücretsiz araçları tamamlar; hangisinin neyi kapattığı aşağıda.
Yapay zekâ görünürlüğü analizi
ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity gibi asistanlar cevap yazarken kaynak seçer. Bu seçimde klasik sıralamadan farklı sorular öne çıkar: bot sayfaya erişebiliyor mu, içerik JavaScript beklemeden geliyor mu, metin alıntılanabilir parçalara bölünmüş mü?
Araç bu soruları 8 kontrolle ölçer ve genel puanın yüzde 14’ünü bu başlığa ayırır:
- Yapay zekâ botlarının erişimi: robots.txt ya da güvenlik katmanı ilgili botları engelliyor mu?
- llms.txt dosyası: varsa tespit edilir, yokluğu hata sayılmaz.
- Sunucudan gelen içerik: asıl metin yalnız tarayıcıda mı oluşuyor?
- Anlamsal HTML: main, article, header ve nav gibi yapılar içeriği anlamlandırıyor mu?
- Alıntılanabilir bloklar: başlıklar ve bölümler gerçek sorulara doğrudan cevap veriyor mu?
- Şema ile metnin uyumu: yapılandırılmış veri sayfada görünen bilgiyle tutarlı mı?
- Yazar ve kurum kimliği: içeriği kimin, hangi uzmanlıkla ürettiği anlaşılıyor mu?
- Düz metin karşılığı: okuma araçları asıl metni menü ve betikler arasından ayıklamak zorunda mı?
Bu başlıkta alınan yüksek puan, bir asistanın sizi kaynak göstereceği anlamına gelmez; sizi okuyabileceği anlamına gelir. Seçilmek için içeriğin soruyu doğrudan cevaplaması ve markanızın başka kaynaklarda da tutarlı anılması gerekir.
Analizden sonra: hangi iş önce?
Sonuç ekranının en üstündeki "Önce bunlara bakın" listesi bu sorunun kısa cevabıdır. Uzun cevabı, üç kademeli bir sıradır:
- Görünürlüğü engelleyenler: noindex etiketi, robots.txt engeli, HTTPS eksikliği, yanlış hedefe giden canonical. Kritik etiketlidirler ve sayfanın aranabilir olup olmadığını belirlerler.
- Herkesi etkileyen temel alanlar: sayfa başlığı, meta açıklama, H1, mobil görünüm ayarı, şema. Önemli etiketlilerin çoğu buradadır.
- İyileştirmeler: güvenlik başlıkları, görsel biçimleri, bağlantı metinleri. Bilgi etiketlidirler; yoklukları tek başına sorun sayılmaz.
Sıranın mantığı basit: engel kalkmadan yapılan iyileştirme karşılık vermez. robots.txt ile kapatılmış bir sayfanın meta açıklamasını düzeltmek, kilitli bir kapının tabelasını boyamaya benzer. Önce kilit açılır, sonra tabela yazılır, en son vitrin düzenlenir.
İkinci ve üçüncü kademedeki sorunların çoğu şablondan gelir.
Başlık düzeni, şema ya da güvenlik başlıkları tema veya altyapıda tek bir yerde düzeltildiğinde bütün sayfalarda birden düzelir. Bu yüzden ana sayfada çıkan bir bulgu, çoğu zaman sitenin tamamı için geçerlidir. Kendi kontrol listenizi tutmak isterseniz SEO kontrol listesi iyi bir başlangıç.
Birinci kademedeki bir sorun çıktıysa beklemeyin. noindex ya da robots.txt engeli, sayfanın aramalarda hiç görünmemesi demektir ve düzeltildiği gün etkisini göstermeye başlar; Google’ın sayfayı yeniden taraması için Search Console’daki URL Denetimi’nden dizine eklenmesini isteyebilirsiniz.
SEO puanı nasıl yükseltilir?
Puanı yükseltmenin en kısa yolu, ağırlığı yüksek başlıklardaki açık maddelerden başlamaktır. Temel SEO, içerik ve yapay zekâ görünürlüğü birlikte genel puanın yarısına yakınını oluşturur.
Sonuç ekranında sık karşılaşacağınız bulgular ve düzeltmeleri şöyle:
| Bulgu | Neden önemli? | Nasıl düzeltilir? |
|---|---|---|
| Sayfa başlığı yok ya da 30–60 karakter dışında | Arama sonucunda tıklanan satır budur; uzun başlık kırpılır. | Her sayfaya kendine özgü, 30–60 karakterlik bir başlık yazın; önemli kelimeyi başa alın. |
| Meta açıklama yok | Sıralamayı belirlemez, tıklanmayı etkiler; yoksa Google sayfadan rastgele bir cümle seçer. | Her sayfaya vaadini söyleyen, 70–160 karakterlik bir açıklama yazın. |
| H1 yok ya da birden fazla | Sayfanın konusunu söyleyen ilk sinyal H1’dir. | Asıl başlığı tek bir H1 ile işaretleyin, diğerlerini H2 yapın. |
| Canonical başka bir adresi gösteriyor | Sayfanın indekslenmesini engelleyebilir. | Canonical’ı sayfanın kendi adresine çevirin. |
| İçerik yalnız tarayıcıda oluşuyor | Yapay zekâ botlarının çoğu JavaScript çalıştırmaz, boş bir iskelet görür. | İçeriğin sunucuda oluşturulmasını sağlayın. |
| Görsellerde alt metni eksik | Görsel aramada ve ekran okuyucuda tek anlam kaynağıdır. | Her anlamlı görsele onu tarif eden bir alt metni yazın. |
| JSON-LD şeması yok | Arama motoru sayfanın türünü tahmin etmek zorunda kalır. | Kuruluş, sayfa türü ve kırıntı yolu şemalarını ekleyin. |
| Sunucu yanıtı 1,5 saniyeyi aşıyor | İlk baytın gecikmesi sayfadaki her şeyi geciktirir. | Sayfayı önbelleğe alın, içeriği ziyaretçiye yakın sunucudan dağıtın. |
Bu maddelerin çoğu bir eklenti ayarı ya da tema düzenlemesiyle kapanır. Sunucudan gelen içerik ve yanıt süresi ise çoğu zaman yazılımcı ya da barındırma desteği ister. Hangisinin sizde hangi emeği gerektirdiği, düzeltme sırasını da belirler.
Değişikliğin karşılığını görmek için aynı adresi yeniden tarayın; sonuç ekranındaki "Yeniden tara" düğmesi kayıtlı sonucu atlayıp sayfayı baştan ölçer.
Rakip SEO analizi nasıl yapılır?
Rakip analizinin amacı, aynı aramada sizden üstte çıkan sayfanın temelde neyi farklı yaptığını görmektir. Araç bunu tek sayfa ölçeğinde gösterir.
- Hedeflediğiniz aramayı Google’da yapın ve ilk üç sonuçtaki sayfaların adresini not edin.
- Kendi sayfanızı ve bu sayfalardan ikisini tarayın; günlük üç hak buna tam yeter.
- Sonuçları başlık başlık karşılaştırın: rakibin geçip sizin kaldığınız kontroller ilk iş listenizdir.
- Rakibin de kaldığı kontrollere bakın; o açık, öne geçmek için en ucuz fırsattır.
Bu karşılaştırma bağlantı profilini ve içeriğin derinliğini göstermez. Rakip teknik olarak sizden zayıf olduğu hâlde üstteyse fark büyük olasılıkla otorite ya da içerik tarafındadır. O noktada rakibin hangi sitelerden bağlantı aldığına ve konusunu ne kadar derin işlediğine bakmak gerekir. Tek sayfa analizinin söyleyebileceği de burada biter.
Ücretsiz analiz mi, kapsamlı SEO denetimi mi?
İkisi aynı işin farklı derinlikleridir.
| Ücretsiz SEO analizi | Kapsamlı SEO denetimi | |
|---|---|---|
| Kapsam | Yazdığınız tek adres | Sitenin tamamı |
| Neye bakar? | Sayfanın kodundan okunabilen 60 kontrol | Site geneli tarama, bağlantı profili, içerik ve rakipler |
| Çıktı | Puan ve öncelikli iş listesi | Önceliklendirilmiş yol haritası |
| Ücret | Ücretsiz | 7.990 TL, tek sefer |
Başlangıç için ücretsiz analiz yeter; sonuç temel sorunların şablonda toplandığını gösteriyorsa çoğu zaman denetime gerek kalmaz. Trafik açıklanamadan düşüyorsa, site büyükse ya da taşıma planlanıyorsa kapsamlı denetim daha doğru başlangıçtır ve ayrıntısı SEO fiyatları sayfasında.
Analizi hangi ücretsiz araçlarla tamamlamalı?
Aracın ölçmediği dört alanı Google’ın ücretsiz araçları kapatır:
- Google Search Console: sayfanın indekste olup olmadığı, hangi aramalardan kaç tıklama geldiği, tarama hataları.
- URL Denetimi (Search Console içinde): Google’ın sayfayı JavaScript çalıştıktan sonra nasıl gördüğü.
- PageSpeed Insights: gerçek kullanıcıların hız verisi (Core Web Vitals) ve laboratuvar ölçümü.
- Zengin Sonuç Testi: şemanın Google’ın zengin sonuç özelliklerine uygunluğu.
Bu dördü ile buradaki analiz birlikte, tek bir sayfanın teknik sağlığını büyük ölçüde gösterir. Bağlantı profili yine dışarıda kalır; onun için ücretli bir bağlantı aracı ya da bir uzman gerekir. Daha geniş bir liste için ücretsiz SEO araçları yazısında hangi aracın hangi işe yaradığını tek tek anlattım.
Search Console’u henüz kurmadıysanız önce onu kurun; ücretsizdir ve sitenin Google’daki durumunu doğrudan Google’dan gösteren tek kaynaktır.
Ne sıklıkla SEO analizi yapılmalı?
Sabit bir takvimden çok, değişikliğe bağlı bir alışkanlık işe yarar. Tema, eklenti ya da altyapı değiştiğinde, site taşındığında ve yeni bir sayfa şablonu yayına alındığında analiz aynı gün yapılmalıdır. Değişiklik olmasa da ayda bir tarama, bir güncellemenin geride bıraktığı noindex etiketini ya da kaybolan bir şemayı erken yakalar.
Tarama sonuçlarını tarihleriyle bir tabloda tutarsanız, puandaki bir düşüşün hangi güncellemeden ya da tasarım değişikliğinden sonra geldiğini de görürsünüz.
Günde üç tarama hakkı, ana sayfanızı ve iki önemli sayfanızı ya da kendi sayfanızla iki rakibinizi aynı gün kontrol etmeye yeter. Sonucu birlikte okumak isterseniz sonuç ekranının altından WhatsApp’tan yazabilirsiniz.